Μακροπρόθεσμη ανάλυση Ατμοσφαιρικής Κυκλοφορίας (22/2/-09/3/2021).

Μετά το πρόσφατο ισχυρό κύμα ψύχους που σάρωσε το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, ο καιρός φαίνεται πως προχωρά σε μία ανάπαυλα, με τις ήπιες θερμοκρασίες και ανοιξιάτικες αποχρώσεις να καταλαμβάνουν μεγάλο τμήμα της ηπείρου. Αυτό ωστόσο δεν σημαίνει ότι τελείωσε και ο Χειμώνας καθώς υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις η Ευρώπη να επηρεασθεί εκ νέου από ένα ψυχρό κύμα μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Μάρτη, ο οποίος φαίνεται να είναι ένας αρκετά ενδιαφέρον μήνας (τουλάχιστον στο πρώτο μισό του).

Κοιτώντας με μία πρώτη ματιά τους δείκτες βόρειας ατλαντικής/αρκτικής ταλάντωσης (ΝΑΟ,ΑΟ), παρατηρούμε ότι και οι δύο ύστερα από μία προσεχή πρόσκαιρη άνοδό τους σε θετικές τιμές, τείνουν και οι δύο να παίρνουν οριακά θετικές έως αρνητικές (+0...-1) τιμές προς την εκπνοή του μήνα και κυρίως κατά την διάρκεια του πρώτου δεκαημέρου του Μαρτίου (μία τάση που εμμένει εδώ και αρκετές ημέρες). Το πιθανότερο σενάριο που μπορεί να υποθέσει κάποιος λαμβάνοντας υπόψιν τα παραπάνω, είναι η σταδιακή εκ νέου επικράτηση ενός ισχυρού αντικυκλωνικού πεδίου/εμποδιστή, πιθανώς αρκετά εκτεταμένου, στην περιοχή της δυτικής, κεντρικής και βόρειας Ευρώπης στο τέλος του μήνα και κατά τις πρώτες ημέρες του Μαρτίου. Αυτό είναι ένα σενάριο που ξεκινά να αποκτά (έχει σχεδόν εδραιωθεί) όλο και μεγαλύτερη βαρύτητα στις μεσο-μακροπρόθεσμες ώρες των μεγαλύτερων παγκόσμιων προγνωστικών μοντέλων. 

Παρόλο που το κύριο πεδίο των υψηλών αυτών πιέσεων φαίνεται να προκύπτει από την βόρεια-βορειοδυτική επέκταση του Αντικυκλώνα των Αζόρων, είναι αρκετά πιθανό μέρος των υψηλών πιέσεων στην βόρεια Ευρώπη να οφείλεται (εκ των υστέρων) και στην εμφάνιση ενός άλλου αντικυκλώνα, τον αντικυκλώνα της Σκανδιναβίας. Φυσικά αυτού του είδους τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του (Η) θα παίξουν σημαντικό ρόλο στον τύπο της πιθανής κατάβασης ψυχρών αερίων μαζών προς το εσωτερικό της Ευρώπης, τόσο όσον αφορά τον τύπο των ψυχρών αερίων μαζών (αρκτικές πιο υγρές ή πολικές ηπειρωτικές, πολύ ψυχρές αέριες μάζες), όσο και την πιθανή τους πορεία (σε γενικές γραμμές οι πολικές αέριες μάζες που προέρχονται από το εσωτερικό της Ρωσίας, όταν συναντούν εκτεταμένο πεδίο υψηλών πιέσεων στην Σκανδιναβία και τις χώρες της Βαλτικής, τείνουν να προτιμούν να κινούνται προς τα κεντρικά ή δυτικά τμήματα της Ευρώπης, ο πολικός αεροχείμμαρος αποκτά δηλαδή μία πιο βορειοανατολική διεύθυνση κινούμενος από τα βορειοανατολικά προς τα νοτιοδυτικά, σε αντίθεση με τις αέριες μάζες αρκτικής προέλευσης, που όταν απουσιάζουν οι υψηλές πιέσεις στην βόρεια Ευρώπη {ανατολικά της Βρετανίας/Γερμανίας} τείνουν να προτιμούν μία πιο νότια ή και νοτιοανατολική πορεία, ο αεροχείμμαρος δηλαδή αποκτά πιο βόρεια ή ακόμα και βορειοδυτική συνιστώσα).

Φυσικά οι παραπάνω μεταβλητές παίζουν καθοριστικό ρόλο στο σημείο της ηπείρου που θα παρατηρηθεί κυκλογέννεση (κεντρική, ανατολική Μεσόγειος, Μαύρη Θάλασσα) αλλά και τον καιρό που θα επικρατήσει ανά περιοχή της Ευρώπης και τον βαθμό και τον τρόπο με τον οποίο θα επηρεασθούν (συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας).

Ένα ακόμα στοιχείο που το πιθανότερο είναι ότι θα παίξει σημαντικό ρόλο στην έκβαση της εξέλιξης της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Μάρτη, είναι και η ανασύνταξη/μετατόπιση του καναδικού λοβού, εκ των κινήσεων του οποίου πιθανές καταβάσεις ή κυκλογεννέσεις που θα προκύψουν στην βόρεια Αμερική και τον βόρειο Ατλαντικό, θα καθορίσουν το είδος και την κλίση που θα αποκτήσει ο αντικυκλώνας στην Ευρώπη. Μία τέτοια ανασύνταξη φαίνεται να γίνεται αρκετά σύντομα (τις αμέσως επόμενες ημέρες), ενώ πιθανές κυκλογεννέσεις «κλειδιά» τοποθετούνται μεταξύ 26/2 - 4/3, με τις πιθανές ημερομηνίες σε κάθε μοντέλο να είναι διαφορετικές. 

Συμπερασματικά, το ενδεχόμενο η Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων και των Βαλκανίων αλλά και της Ελλάδας, να επηρεασθούν από ένα νέο ψυχρό κύμα (ενδεχομένως αρκετά έντονο για την εποχή), αυξάνεται σημαντικά μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Μαρτίου (κυρίως μετά τις 3-4 του μήνα) λαμβάνοντας υπόψιν όλες τις παραμέτρους που αναλύσαμε παραπάνω.

Συσχετίσεις με τον Μάρτιο του 1987:

Ο Μάρτιος του 1987 είναι μία ιδιαίτερη, εξαιρετικά σπάνια και μεμονωμένη περίπτωση στα χρονικά της καιρικής ιστορίας. Τέτοιου είδους ψυχρές αέριες μάζες αποκομμένες για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα από την κύρια πηγή εστίας τους και σε τόσο νότια γεωγραφικά πλάτη όπως η Μεσόγειος και πόσο μάλλον μήνα Μάρτιο, είναι εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο και δεν παρατηρείται σχεδόν ποτέ (είναι δύσκολο να συμβεί ακόμα και κατά την διάρκεια της ζωής ενός μέσου ανθρώπου). Φυσικά στον καιρό κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ποτέ τίποτα αλλά οι μετεωρολόγοι/προγνώστες οφείλουμε να κινούμαστε σύμφωνα με τον «μπούσουλα» που ορίζει το εκάστοτε κλίμα. 

Οι ομοιότητες τώρα που μπορεί να εντοπίσει κάποιος μεταξύ των παρόντων/μεσοπρόθεσμων και των τότε (1987) προγνωστικών δεδομένων είναι η ύπαρξη μίας πολύ ισχυρής εστίας ψύχους στα βορειοανατολικά της Ευρώπης και το εσωτερικό της Ρωσίας (αυτής που προκάλεσε και το πρόσφατο κύμα ψύχους) η οποία πέραν του γεγονότος ότι είναι αρκετά πιο ψυχρή από μία τέτοιου τύπου μέση ψυχρή αέρια μάζα, φαίνεται να είναι και αρκετά επίμονη, καθώς δεν δείχνει διατεθειμένη να εξασθενήσει ή να εκφυλιστεί, παρά μόνο να οπισθοχωρεί τις επόμενες ημέρες προς το εσωτερικό της Σιβηρίας. Το ενδεχόμενο αυτή η πολική αέρια μάζα να ανασυνταχθεί και να αποφασίσει να κινηθεί εκ νέου προς νοτιότερα γεωγραφικά πλάτη (θα εξαρτηθεί από τις παραμέτρους που αναλύσαμε στο προηγούμενο μέρος του άρθρου), ακόμη και με την ίδια ή ανάλογη δυναμική με το πρόσφατο περιστατικό, είναι υπαρκτό και δεν μπορεί να αποκλεισθεί.

Μείνετε συντονισμένοι καθώς θα υπάρχει τακτική ενημέρωση όσον αφορά την πιθανή αυτή επαναφορά του Χειμώνα μέσα στον Μάρτιο. 


Ανάλυση/Εκτίμηση: Μάρκος Στέφανος Γεωργιάδης