ΠΡΟΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΧΕΙΜΩΝΑ: ΠΙΘΑΝΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΜΕΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ.

2021-01-08

Ο φετινός Χειμώνας δεν έχει δώσει ούτε δείγμα παρουσίας του  στην ανατολική/νοτιοανατολική πλευρά της γηραιάς ηπείρου, με χαρακτηριστικά υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες και υπερβολικά χαμηλή χιονοκάλυψη. Μάλιστα πρόκειται ίσως και για τον θερμότερο χειμώνα των τελευταίων τουλάχιστον 6-7 δεκαετιών για αρκετές περιοχές της χώρας μας. Ωστόσο, για πρώτη φορά (και ίσως και την πιο κατάλληλη στιγμή) φαίνεται πως θα επιχειρήσει να κάνει την εμφάνισή του, έστω πολύ καθυστερημένα, με τα νεότερα προγνωστικά στοιχεία να είναι αρκετά ενθαρρυντικά ως προς την κατάβαση ψυχρών αερίων μαζών προς την νοτιοανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια. Στο παρακάτω άρθρο θα προσπαθήσουμε να εντοπίσουμε τα «σημεία κλειδιά» που θα καθορίσουν τα πιθανά σενάρια έκβασης για τον καιρό της περιοχής μας από τις 14/1 και μετέπειτα.

Με δεδομένη την παρουσία της αιφνίδιας στρατοσφαιρικής θέρμανσης τις τελευταίες ημέρες στα υψηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας, είναι εμφανής ο κατακερματισμός του πολικού στροβίλου (άνωθεν χάρτης), με τις δύο κύριες εστίες του (Καναδά, Σιβηρία) να έχουν αποδιοργανωθεί σημαντικά και αυτό να προκαλεί μία σύγχυση στα προγνωστικά μοντέλα αλλά και έντονες καιρικές διαφορές μεταξύ διαφορετικών τμημάτων της ηπείρου. 

Μέχρις στιγμής, η περιοχή μας βρέθηκε και θα βρίσκεται και τις αμέσως επόμενες ημέρες, στον θερμό τομέα αυτών των συστημάτων. Σε προηγούμενη ανάρτηση της σελίδας σας είχα πει ότι το μεγαλύτερο μέρος του Ιανουαρίου φαίνεται να κυλά αδιάφορο, με την όποια χειμερινή μεταστροφή να τοποθετείται πιθανώς μετά τις 17/1. Ωστόσο ένας συνδυασμός παραγόντων που πρόκειται να επέλθει εντός των επόμενων δέκα ημερών είναι ικανός να αλλάξει τις ισορροπίες και λίγες ημέρες νωρίτερα και να φέρει ουσιαστική μεταστροφή του καιρού προς τον Χειμώνα και στην περιοχή μας περίπου από τις 14/1.

Ουσιαστικά, τα τελευταία προγνωστικά στοιχεία παρουσιάζουν μία καλύτερη ανασύνταξη/μετατόπιση του Αζορικού αντικυκλώνα (χάρτης) που θα λειτουργήσει ευνοϊκότερα ως προς την μεταφορά ψυχρών αερίων μαζών από την ανατολική και την βόρεια Ευρώπη προς τον νότο. Σημείο κλειδί στην ατμοσφαιρική κυκλοφορία φαίνεται να παίζει εκτός από τον ίδιο τον αντικυκλώνα και μία ψυχρή αέρια μάζα που θα σχηματισθεί στην περιοχή της βόρειο/ανατολικής Ευρώπης (επόμενος τρίτος χάρτης) και που θα λειτουργήσει ως πηδάλιο μεταφοράς αρκτικών αερίων μαζών. Η περιστροφή αυτής της ψυχρής μάζας θα παίξει σημαντικό ρόλο και θα καθοριστεί βασικά από την θέση του Αζορικού αλλά και από δύο ή και τρία (πιθανά) βαρομετρικά συστήματα που εμφανίζονται σε διαφορετικό χρόνο. Το ένα είναι αυτό που βλέπετε στον χάρτη πάνω αριστερά του Αζορικού, καταμεσής του Ατλαντικού και το άλλο αυτό που εμφανίζει το κύριο τρέξιμο του GFS στον τέταρτο στην σειρά χάρτη.

Ένα τρίτο βαρομετρικό σύστημα εμφανίζεται στο τρέξιμο του UKMO (επόμενος χάρτης, με κέντρο τα 995hPa) το οποίο επίσης εάν όντως σχηματισθεί θα επηρεάσει την κίνηση ή την επανασύνταξη του αντικυκλώνα σε δεύτερο χρόνο μετά την πρώτη απόπειρα κατάβασης ψυχρής μάζας μεταξύ 13-15/1.

Τα πιθανά σενάρια: Συνεπώς, τα κυριότερα και πιο πιθανά σενάρια που προκύπτουν με βάση τις άνωθεν προγνωστικές μεταβλητές είναι τα εξής:

Α. Σημαντική πτώση της θερμοκρασίας μεταξύ 13-15/1 χωρίς ιδιαίτερα φαινόμενα (τοπικές βροχές ή και χιονοπτώσεις σε χαμηλά υψόμετρα της ανατολικής και βόρειας χώρας) και σχετικά γρήγορη βελτίωση του καιρού, με άνοδο της θερμοκρασίας και πιθανόν νέα περίοδο με υψηλές θερμοκρασίες και κυρίαρχο το νότιο ρεύμα ή τις υψηλές πιέσεις. Αυτό το σενάριο είναι πιο πιθανό με βάση το τρέξιμο του GFS, καθώς η πρώτη απόπειρα κατάβασης της ψυχρής μάζας δεν δίνει στον αντικυκλώνα τον κατάλληλο χρόνο να συνταχθεί σωστά στην βόρεια/βορειοδυτική Ευρώπη, ενώ μετακινεί και τις ψυχρές αέριες μάζες του Ατλαντικού προς την δυτική και πάλι Ευρώπη και τις ψυχρές αέριες μάζες στα βορειοανατολικά να υποχωρούν προς το εσωτερικό της Ευρασίας. Μία τέτοια περίπτωση λειτουργήσει ως ανασταλτικός παράγοντας για την εκδήλωση κάποιας σοβαρής ψυχρής εισβολής με χιονοπτώσεις στο διάστημα 16-20/1.

Β. Η πρώτη απόπειρα κατάβασης ψυχρής μάζας το διάστημα 13-15/1 προς την περιοχή μας αποτυγχάνει, με την θερμοκρασία να επανέρχεται σε φυσιολογικά για την εποχή επίπεδα συνοδεία ξηρών βοριάδων, ωστόσο δίνει τον απαραίτητο χρόνο στον Αζορικό αντικυκλώνα να αναπτυχθεί σωστά και την ευκαιρία στην ψυχρή μάζα στα βορειοανατολικά ώστε να στρίψει έτσι ώστε να ευνοήσει την κατάβαση της προς την περιοχή μας και τον σχηματισμό βαρομετρικού χαμηλού, το πιθανότερο μέχρις στιγμής, δυτικά της χώρας μας (επόμενος χάρτης). Το σενάριο αυτό υποστηρίζεται βασικά από τα τελευταία τρεξίματα του ευρωπαϊκού, αγγλικού και καναδικού μοντέλου (ECMWF, UKMO, GEM). Βέβαια, το τρίτο βαρομετρικό σύστημα που παρουσιάζει το UKMO και το ECMWF, θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόβλημα στην κατάβαση της ψυχρής μάζας (σε αντίθεση με το δεύτερο χαμηλό το οποίο κυρίως βοηθάει τον αντικυκλώνα να αναρριχηθεί σωστά και να σπρώξει σωστά την ψυχρή μάζα νοτιότερα).

Συμπερασματικά: Αυξάνονται σημαντικά οι πιθανότητες εκδήλωσης ψυχρής εισβολής με πιθανές χιονοπτώσεις ακόμα και σε πεδινά τμήματα μετά τις 16 κυρίως του μήνα, ενώ εδραιώνεται η τάση για επικράτηση χειμωνιάτικων θερμοκρασιών από τις 14/1. Με τα μέχρις στιγμής στοιχεία, το σενάριο ενός επεισοδίου πεδινού χιονιού για περιοχές κυρίως της κεντρικής και βόρειας Ελλάδας, συγκεντρώνει τις μεγαλύτερες πιθανότητες (σε σχέση με τις υπόλοιπες περιοχές), βασικά το χρονικό διάστημα μεταξύ 16-20/1. Ωστόσο θα χρειασθεί να μελετηθούν και τα νεότερα προγνωστικά δεδομένα, καθώς οποιαδήποτε αλλαγή μπορεί να μεταβάλλει την τελική έκβαση του καιρού. Νεότερα τις επόμενες ημέρες.


Με εκτίμηση, Μάρκος Στέφανος Γεωργιάδης (meteostorm).